Tapu we kadastr baş müdirliginiň (TKGM) Türkiýeden daşarda düzülen ynanç haty üçin kabul edýän üç ýoly we resminamalaryň ret edilmegine getirýän görnüş ýalňyşlyklary.
Türkiýäniň ýer-emläk hasaba alyş edarasy daşary ýurtda düzülen ynanç hatyny şu ýagdaýlarda kabul edýär: eger ol Türkiýäniň konsullygynda düzülen bolsa, ýa-da daşary ýurt notariusy tarapyndan ýerli dilde, siziň suratyňyz we apostil bilen (Gaaga konwensiýasynyň ýurtlary) düzülen bolsa, ýa-da daşary ýurt notariusy tarapyndan düzülip, soňra şol ýurduň ýokary edarasy we şol ýerdäki Türkiýäniň konsullygy tarapyndan tassyklanan bolsa. Surat möhürlenen bolmaly, sahypalar möhürlenen ýa-da tikilen bolmaly, resminama bolsa türkçe terjimesi bilen tabşyrylmaly. Türkiýäniň içindäki daşary ýurt konsullyklarynda düzülen ynanç hatlary kabul edilmeýär.
Daşary ýurtly alyjylaryň we satyjylaryň köpüsi ýer-emläk hasaba alyş edarasyndaky bellenen wagt üçin Türkiýä asla gelmeýär. Onuň ýerine olar aklawça, garyndaşyna ýa-da başga ynamdar adama ynanç hatyny (vekâletname) berýärler. Ýer-emläk hasaba alyş edarasy (tapu müdürlüğü) daşary ýurtda düzülen resminamalaryň görnüşine berk garaýar we kemçilik adatça şol gün ret edilmegi aňladýar. Aşakdaky düzgünler Tapu we kadastr baş müdirliginden (TKGM) we onuň daşary ýurtda berlen ynanç hatlary baradaky 2015/5 belgili Sirkulýaryndan alnandyr, TKGM-niň Your Key Türkiye portalynda gysgaça beýan edilişi ýaly, 2026-njy ýylyň oktýabrynda barlanyldy.
TKGM-niň kabul edýän üç ýoly
Daşary ýurtda düzülen ynanç haty şu ýollaryň birine degişli bolsa, ýer-emläk hasaba alyş amaly üçin ulanylyp bilner:
| Ýol | Nirede düzülýär | Goşmaça tassyklama |
|---|---|---|
| 1. Türkiýäniň konsullygy | Türkiýäniň ilçihanasynda ýa-da konsullygynda, konsullyk tarapyndan doly notarial resminama (düzenleme şeklinde) hökmünde düzülýär | Gerek däl. Bu Türkiýäniň resmi resminamasydyr. |
| 2. Daşary ýurt notariusy + apostil | 1961-nji ýylyň Gaaga apostil konwensiýasyna gatnaşýan ýurtda notariusda ýa-da başga ygtyýarly edarada, şol ýurduň dilinde, siziň suratyňyz bilen, emläk amallary üçin ýaramly görnüşde | Şol ýurduň ygtyýarly edarasynyň resminama fiziki ýa-da elektron görnüşde birikdirilen apostili |
| 3. Daşary ýurt notariusy + legalizasiýa | Islendik ýurtda (apostil ýurdy bolsun ýa-da bolmasyn) notariusda, şol ýurduň öz kanuny we dili boýunça, siziň suratyňyz bilen | Notariusyň golunyň ýokary edara (mysal üçin Adalat ýa-da Daşary işler ministrligi) tarapyndan tassyklanmagy, soňra şol edaranyň golunyň we möhrüniň şol ýurtdaky Türkiýäniň konsullygy tarapyndan tassyklanmagy |
Apostil konwensiýasyna gatnaşmaýan ýurt üçin TKGM üç tassyklamanyň hemmesiniň (notarius, ýokary edara, Türkiýäniň konsullygy) şol ýurduň içinde bolmalydygyny nygtaýar. Türkiýäniň ilçihanasy ýa-da konsullygy bolmadyk ýerlerde Daşary işler ministrligi tarapyndan ygtyýarlandyrylan goňşy ýurtdaky Türkiýäniň wekilhanasynyň tassyklamasy kabul edilýär. TKGM mysal hökmünde Ýemeni görkezýär, soňky ädim Saud Arabystanynda bolýar. TKGM şeýle hem Ýemeniň, Eýranyň we Somaliniň öz tertipleriniň bardygyny, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan gelýän resminamalaryň bolsa sebitleýin aýratynlyklarynyň bardygyny belleýär. Ýurduňyzyň konwensiýa gatnaşýandygyny Gaaga konferensiýasynyň (HCCH) ýagdaý tablisasynda barlap bilersiňiz.
Ret edilmeleriň köpüsine sebäp bolýan görnüş düzgünleri
- Surat. Ynanç hatynda siziň suratyňyz bolmaly. Ol çap edilen ýa-da ýelmenen, reňkli, islendik sahypada bolup biler, emma soňra goşulyp bilinmez ýaly beriji edaranyň möhri (ýa-da basma möhri, goly ýa-da ştampy) bilen möhürlenen bolmaly. Resminamanyň içindäki pasportyňyzyň göçürmesi suratyň ornuny tutmaýar.
- Sahypalardaky möhür. Notarius möhür ulanýar; resmi däl ygtyýarly edara ştamp ulanýar. Ol her sahypada bolmaly ýa-da iň bolmanda sahypalar zeper ýetirilmezden aýrylyp bilinmez ýaly tikilen bolmaly, birinji we soňky sahypalar möhürlenen bolmaly.
- Siziň goluňyz. Siziň goluňyz hökmany, emma her sahypa gol çekmegiňiz hökman däl.
- Dil. Ol beriji ýurduň resmi dilinde (ýa-da resmi dilleriniň birinde) bolmaly. Ol türkçe bilen iki dilli hem bolup biler.
- Diňe tassyklanan däl-de, düzülen. TKGM diňe goly tassyklanan hususy tekst däl-de, edara tarapyndan "düzülen" (düzenleme şeklinde) ynanç hatyny talap edýär. Goly tassyklanan görnüşde (onama şeklinde) düzülendigi aýdylmaýan resminama düzülen hökmünde kabul edilip bilner.
- Apostiliň görnüşi. Apostil konwensiýanyň nusgasyna laýyk bolmaly: azyndan 9 sm inedördül, fransuz dilinde "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" ady bilen. Eger ol aýratyn sahypada bolsa, birleşýän ýerine edaranyň möhri basylyp, resminama birikdirilmeli. Resminamany kesgitlemeýän, göçürilen umumy apostil kabul edilmeýär. Notarius we apostil edarasy şol bir edara bolsa, iki gol dürli adamlaryňky bolmaly.
- Elektron apostil. Ýer-emläk hasaba alyş edarasy salgyny ýa-da QR kody açyp, apostili resminama bilen deňeşdirip bilse, elektron apostiller kabul edilýär.
Türkçe terjime
TKGM-niň ýygy soralýan soraglarynda daşary ýurtda düzülen ynanç hatynyň asyl nusgasy ýa-da tassyklanan göçürmesi görnüşinde terjimesi bilen bilelikde tabşyrylýandygy aýdylýar. TKGM-niň sahypalarynda terjimäni kimiň etmelidigi ýa-da onuň Türkiýede notarial tassyklanmalydygy görkezilmeýär. Bellenen wagtdan öň amal bilen meşgullanýan ýer-emläk hasaba alyş edarasyndan haýsy görnüşi kabul edýändigini soraň. Konsullyk ynanç haty (1-nji ýol) adatça eýýäm türkçe bolýar.
Ynanç haty nämeleri öz içine almaly
TKGM ynanç hatynda soralýan anyk amal üçin ygtyýar bar bolsa, onuň ulanylyp bilinjekdigini aýdýar. Takyk ýazgy aklawçyňyz üçin hukuk meselesidir. Satyn alyş üçin olar bilen maslahatlaşmaly meselelere emlägiň (welaýat, etrap, parsel ýa-da jaý) görkezilmelidigi ýa-da däldigi we resminamanyň şulary öz içine almalydygy ýa-da däldigi degişlidir:
- emlägi satyn almak we islendik ýer-emläk hasaba alyş edarasynda resmi şertnama gol çekmek;
- bahany tölemek, bankyň walýuta satyn alyş güwänamasy (DAB) bilen işlemek we tölegleri tölemek;
- şahsyýet belgisini ýa-da salgyt belgisini, ýer titremä garşy ätiýaçlandyryşy we şäher häkimliginiň baha güwänamalaryny almak;
- raýatlyk üçin satyn alyşlarda, üç ýyllap satmazlyk borçnamasyna gol çekmek we mukdar kesgitleme güwänamasy bilen işlemek.
Ygtyýar näçe giň bolsa, wekil sizsiz şonça köp zat edip biler, şol sanda siziň niýet etmedik zatlaryňyzy hem. Ony zerur bolan zatlar bilen çäklendiriň we mümkin bolsa tamamlanýan senesini belläň.
Daşary ýurtdaky Türkiýe raýatlary
Türkiýäniň raýatlary Türkiýäniň konsullygynda türk şahsyýet resminamasy esasynda ynanç hatyny berip bilerler. TKGM daşary ýurt notariuslarynda düzülen ynanç hatlaryny hem, eger olar türk şahsyýet kartyna ýa-da Türkiýe tarapyndan berlen pasporta esaslanýan bolsa kabul edýär, emma sürüjilik şahadatnamasyna, hünär şahsyýet kartyna, wagtlaýyn gorag resminamasyna ýa-da başga ýurduň pasportyna esaslanýanlaryny kabul etmeýär.
Ynanç hatynyň ornuny tutup biljek ýollar
TKGM-niň Berlindäki Türkiýäniň Baş konsullygyndaky wekilhanasy Türkiýedäki emläk boýunça ýer-emläk hasaba alyş amallaryny eýesi gelmezden ýerine ýetirip biler. Satyn alşyň umumy tertibi üçin Türkiýede daşary ýurtly hökmünde emläk satyn almak sahypasyna serediň; şahsan gelseňiz, dilmaçlyk üçin ýer-emläk hasaba alyş edarasynda kasam eden terjimeçi sahypasyna serediň. Resminamalar boýunça has köp gollanmalar biziň resminamalar bölümimizde.
Size nähili kömek edip bileris
Turkey Property Desk daşary ýurtly alyjylara hut şu ädimlerde kömek edýär: haýsy resminamalaryň gerekdigini barlaýarys, kasam eden terjimeçiniň terjimesini we notarial tassyklamany taýýarladýarys, ýer-emläk hasaba alyş edarasyna nobat alýarys, gol çekilende terjimeçilik edýäris we ýaşamaga rugsatnama ýa-da raýatlyk arzalaryny yzarlaýarys. Bize WhatsApp arkaly öz diliňizde ýazyň. Belli bir emlägi hukuk taýdan barlamak üçin aklawça we ýer-emläk hasaba alyş edarasyna ýüz tutuň.
Ýygy soralýan soraglar
Türkiýä gitmezden ol ýerde emläk satyn alyp bilerinmi?
Hawa. TKGM-niň düzgünlerine laýyk gelýän ynanç hatyny Türkiýedäki wekile berip ýa-da TKGM-niň Berlindäki Türkiýäniň Baş konsullygyndaky wekilhanasyny ulanyp bilersiňiz.
Türkiýede ulanylýan ynanç haty üçin apostil ýeterlikmi?
1961-nji ýylyň Gaaga apostil konwensiýasyna gatnaşýan ýurtlar üçin ýerli notarius tarapyndan ýerli dilde, siziň möhürlenen suratyňyz we dogry birikdirilen apostil bilen düzülen ynanç haty kabul edilýär.
Meniň ýurdum Apostil konwensiýasyna gatnaşmaýar. Näme etmeli?
Notariusyň golunyň ygtyýarly ýokary edara, soňra şol ýurtdaky Türkiýäniň konsullygy tarapyndan tassyklanmagyny gazanyň, bularyň hemmesi ýurduň içinde bolmaly. Ýa-da ynanç hatyny Türkiýäniň konsullygynda düzdüriň.
Ynanç hatynda surat gerekmi?
Hawa. TKGM beriji edara tarapyndan möhürlenen ýa-da ştamplanan ynanç haty berijiniň suratyny talap edýär. Resminamanyň içindäki pasport göçürmesi onuň ornuny tutmaýar.
Ýurdumyň Stambuldaky ilçihanasynda düzülen ynanç hatyny ulanyp bilerinmi?
Ýok. TKGM Türkiýedäki daşary ýurt konsullyklarynyň Türkiýedäki emläk boýunça notarial ygtyýarlygynyň ýokdugyny aýdýar, şonuň üçin beýle ynanç hatlary kabul edilmeýär.
Elektron apostiller kabul edilýärmi?
Hawa, eger ýer-emläk hasaba alyş edarasy elektron apostil bilen resminamanyň arasyndaky baglanyşygy onda görkezilen QR kod ýa-da web sahypa arkaly barlap bilse.
Ynanç hatynyň türkçe terjimesi gerekmi?
Hawa. TKGM onuň terjimesi bilen tabşyrylýandygyny aýdýar. Terjime üçin haýsy tassyklama garaşýandygyny ýer-emläk hasaba alyş edarasyndan soraň.
Bu sahypa umumy maglumatdyr, hukuk, salgyt ýa-da maýa goýum maslahaty däldir. Düzgünler we tölegler üýtgeýär; gol çekmezden ýa-da tölemezden öň her ädimi ýer-emläk hasaba alyş edarasy (Tapu), aklawçy we ygtyýarnamaly gozgalmaýan emläk agenti bilen tassyklaň.